Wat leren we van deze vlinders?

NL CS - De knooppunten van de provincie Utrecht uitgelicht

Utrecht heeft met haar centrale ligging een bijzondere positie in Nederland. Het is een bruisende regio die veel te bieden heeft: een diversiteit aan innovatiegebieden, cultuur, landschappen en woonkwaliteit. Het is dé ontmoetingsplek van onze NL-metropool. Maar deze positie is niet vanzelfsprekend.

Hedendaagse trends zoals de ‘trek naar de stad’ zorgen voor een grote verstedelijkingsopgave en zetten de bereikbaarheid van de provincie en het Utrechtse landschap onder druk. Hierdoor staat provincie Utrecht en diens gemeenten voor een aantal keuzes ten aanzien van de uitbreiding van netwerken en verstedelijkingslocaties.

Knooppuntontwikkeling

Knooppuntontwikkeling verenigt opgaven van verstedelijking, mobiliteit en landschap en kan worden ingezet voor een integrale ontwikkelstrategie die de kwaliteiten van Utrecht behoudt en versterkt. Daarom zijn de provincie Utrecht, de U10 en Vereniging Deltametropool in de zomer van 2017 met elkaar in gesprek gegaan en werd er een onderzoek opgestart om de huidige situatie van 42 potentiele OV-knooppunten in kaart te brengen.

Een OV-knooppunt is veel meer dan alleen een halte; het is een brandpunt van menselijke activiteit. Wonen, werken, voorzieningen, en andere ruimtelijke functies dienen zich steeds sterker tot het OV-knooppunten netwerk te verhouden. Voor het netwerk geldt dat de koppeling tussen openbaar vervoer, auto-, fiets- en voetgangersnetwerken en de bijbehorende voorzieningen zoals P+R en fietsenstallingen belangrijk is. Verbinden van de verschillende modaliteiten zorgt voor meer keuze in vervoerswijzen en een robuuster netwerk.

Utrechtse vlinders Utrechtse vlinders.

Utrechtse vlinders

Met behulp van het ‘vlindermodel’ is de huidige dynamiek tussen netwerk en ruimte voor elk knooppunt verbeeld. Het model werkt met zes indicatoren: Langzaam Verkeer, Openbaar Vervoer, Wegen, Nabijheid, Intensiteit en Menging. Deze indicatoren maken de samenhang tussen knoop en plaats voor de stationsgebieden zichtbaar. Op basis van het vlindermodel zijn er gesprekken gevoerd met U10 gemeenten over hun ambities en plannen voor verstedelijking en knooppuntontwikkeling.

OV-knooppunt Houten Castellum OV-knooppunt Houten Castellum.

In Utrecht zijn de uitgangspunten voor een knooppuntenstrategie gunstig. Er is een rijke variatie aan knooppuntmilieus die gezamenlijk een robuuste structuur vormen en waarbij in veel gevallen het OV-aanbod en de intensiteit van het gebruik goed in balans zijn. Met de verwachte groei van de provincie in inwonersaantal en arbeidsplaatsen is het van belang deze sterke uitgangspunten goed in de gaten te houden. Veel stations gaan in de komende periode hoe dan ook veranderen. Het ontwikkelen van een integrale en gedeelde verstedelijkingsstrategie is hierbij essentieel, zodat ontwikkelingen rond het ene station, de plannen rond een ander station complementeren. Op deze manier kan Utrecht zich tot een samenhangende regio met hoge kwaliteit ontwikkelen die aansluit bij hun concept van Healthy Urban Living.

Het werken aan een verstedelijkingsstrategie vraagt om een intensievere samenwerking tussen partijen in verschillende sectoren (zoals mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling) en verschillende schalen (Rijk, provincie, gemeente). Voor de provincie en het Rijk vraagt een verstedelijkingsstrategie oog te hebben voor de specifieke karakteristieken van een plek en de waarde daarvan voor het geheel. Voor de gemeenten vraagt een desbetreffende strategie dat ze zich een beeld van het geheel vormen en kijken welke rol diens OV-knooppunten daarin moeten gaan spelen.

Ben je benieuwd naar alles wat we van de Utrechtse vlinders hebben geleerd? Download hier het rapport NL CS.

terug naar boven terug naar boven