Over leven met logistiek

Landscapes of trade

Het mantra van 'Nederland Distributieland' staat ter discussie, net als het Mainportbeleid en de 'verdozing' van het landschap. Wat is er precies aan de hand, welk ruimtelijk patroon is aan het ontstaan door logistieke ontwikkelingen, wat betekent dat voor economie en leefbaarheid in de stad, wat zijn redenen om hierop te sturen en hoe zouden we dat kunnen?

Hoewel distributie- en fulfilmentcentra in de huidige economie onvermijdelijk zijn en tot banen en andere positieve effecten leidt, zijn er goede redenen om te sturen op het ruimtelijk patroon dat door logistieke ontwikkelingen – bedoeld of onbedoeld – ontstaat. Logistieke ontwikkelingen kunnen steden afscheiden van het omliggende landschap, dat een steeds belangrijkere rol blijkt te spelen in de leefkwaliteit in de stad en daarmee het vermogen talent vast te houden en aan te trekken. Er zijn indicaties dat kenniswerkers en logistieke complexen ruimtelijk slecht samengaan, hoewel er ook synergie mogelijk is.

Bij een circulaire economie hoort ook logistiek. Toch worden er ook vraagtekens gesteld bij de duurzaamheid van distributiecentra met een zeer korte commerciële levensduur, die een voetafdruk achterlaten die mogelijk niet meer goed te benutten is. Sturing op deze ontwikkelingen is echter makkelijker gezegd dan gedaan, omdat in het huidige planningsbestel – en waarschijnlijk ook in het bestel dat momenteel ontwikkeld wordt – logistieke vestigingen tot stand komen tussen machtige multinationals die geen binding hebben met het landschap ter plekke, en gemeenten die onder druk staan werkgelegenheid te bevorderen.

Dit onderzoek verkent het maatschappelijk debat over ruimte en logistiek, koppelt dit aan het ruimtelijke patroon van het logistieke complex dat zich momenteel ontvouwt, en bespreekt het krachtenveld achter deze ontwikkelingen.

Distributieland of ‘Chinese toestanden’?
Het debat in Nederland oscilleert meestal tussen twee posities, die beide deels onderbouwd kunnen worden met feiten maar ook te maken hebben met sterke mythevorming: Nederland als een succesvol ‘distributieland’ enerzijds en grootschalige logistieke sprawl die het Nederlandse landschap onherstelbaar transformeert anderzijds: ‘Chinese toestanden’. Kunnen we Nederland inrichten voor handel én ruimtelijke kwaliteit?

Sears afdeling bestellingen, ca. 1926 Sears afdeling bestellingen, ca. 1926. (Informatie)technologie is een belangrijke drijfveer achter nieuwe logistieke ontwikkelingen en typologieën.

Actueel

  • Verwacht in oktober 2019: Debatbijeenkomst i.s.m. TU Delft (UDM) en College van Rijksadviseurs
  • Presentatie over Handelslandschappen op de PlanDag 2019, 23 mei in Turnhout (lees de paper)
  • Lezing Landscapes of Trade op Architectuur Filmfestival TIAFF in Tilburg, 13 april 2019 + gesprek met het publiek voorafgaand aan film The Lonely Battle of Thomas Reid

 

Deelnemen aan het onderzoek

Het promotieonderzoek Landscapes of Trade wordt uitgevoerd door Merten Nefs en loopt van begin 2019 tot ca. eind 2023. Het is een samenwerking tussen Technische Universiteit Delft (Tom Daamen, Wil Zonneveld), Erasmus School of Economics (Frank van Oort) en Vereniging Deltametropool (Paul Gerretsen). Wij zijn geïnteresseerd in samenwerking met o.a. logistieke bedrijven, kennisinstituten, gemeenten en regio’s met logistieke hotspots: neem contact op voor meer informatie.

tijdlijn handel + logistiek (Merten Nefs) tijdlijn handel + logistiek (Merten Nefs). tijdlijn handel + logistiek (Merten Nefs)

Wat ben ik aan het lezen?

Assen, Sandra van & Campen, José van (2014) Q-factor. Blauwdruk
Brand, Nikki & Duschka, Annekia (2012) De wortels van de Randstad
Cronon, William (1991) Nature’s metropolis – Chicago and the great west
Hein, Carola (2018) Oil Spaces: The Global Petroleumscape in the Rotterdam/The Hague Area
Lyster, Clare (2017) Learning from logistics
Ministerie BZK (2019) Ruimtelijke Strategie Datacenters
Muñoz Sanz, Victor e.a. (2019) Automated landscapes
Montreuil, Benoit e.a. (2014) Physical internet manifesto
NVM (2018) Monitor logistiek vastgoed 2017
Oort, Frank van & Raspe, Otto (2005) The knowledge economy and Dutch cities
Planbureau voor de Leefomgeving –PBL (2006) Bloeiende Bermen
Pred, Allan (1977) City-systems in advanced economies. Routledge
Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur – RLi (2016) De Mainports voorbij
Trappenburg, Nelleke van (2019) Bedrijfshal in een weiland is voor belegger bijna net zo mooi als een kantoor in Londen. Financieel Dagblad, 9 april
Witte, Patrick (2014) The corridor chronicles

terug naar boven terug naar boven