A12 traject: fase 2

Vanaf juni 2025 is een doorstart gemaakt met de ontwikkeling van het A12 traject binnen het kennis en innovatieplatform Stedelijke Snelwegen en Ruimtelijke Ontwikkeling (SSRO). De tweede fase geeft een vervolg, een verdieping en vooral een stap verder in de richting van een vernieuwende ruimtelijke ontwikkelstrategie voor de A12-zone.

De focus voor deze fase ligt op het concept van ontwerpend ontwikkelen. Hierbij zijn behalve publieke partijen ook de potentiële baathebbers —zowel de gevestigde partijen als partijen die een investeringsopgave of kan zien— uit de betreffende zone actief betrokken. Samen met die partijen gaan we het experiment aan om tot een passende value case te komen. Door middel van een valuecase in plaats van een business case, kunnen we kijken naar het versterken van een combinatie van investeringen en doelstellingen.

Daarnaast betekent deze vervolgstap ook een stap in het ontwikkelen van het platform Stedelijke Snelwegen en Ruimtelijke Ontwikkeling zelf. Met het opzetten van thematafels, een analyse van het Nederlandse hoofdwegennet in stedelijke gebieden op ontwikkelpotentie en het aangaan van gesprekken met mogelijke nieuwe werktrajecten.

In de gesprekken die in de periode van eind 2024 tot begin 2025 zijn gevoerd komt een duidelijke ambitie van de partners naar voren om nieuwe vormen van ontwikkelafspraken te maken. Daarmee kunnen kansen gerealiseerd worden voor onder andere de aanpak van maatschappelijke opgaven die eerder nog niet zo zijn bekeken. Daarnaast wil de gemeente dichter op het proces te zitten en om het beter in te bedden in de lopende afspraken en ontwikkelingen en overlegstructuren.

open oproep

Voor het kiezen van de ontwerpteams waar we mee gaan samenwerken hebben we een open oproep gelanceerd. Deze staat open voor inschrijvingen vanaf 8 september tot 21 september 23:59.

Meer informatie over de open oproep hier: Open Oproep

Het begin van het ontwerpend onderzoek met de ontwerpteams begint in oktober 2025.

Aanleiding

Aanleiding voor het starten van het kennis en innovatieplatform was de constatering dat onze infrastructuurlandschappen een groot beslag leggen op de schaarse beschikbare ruimte. Vanwege de veelheid van concurrerende en vaak ook conflicterende claims op de schaarse ruimte in met name stedelijke gebieden, kwam de vraag op hoe we onze infrastructuurlandschappen en haar omgeving zodanig kunnen door ontwikkelen dat meerdere maatschappelijke opgaven in onderlinge samenhang kunnen worden aangepakt. Het ruimtelijk domein is een complex van sociale, technische, bestuurlijke aandachtsvelden en programmatische opgaven, maar kent, ondanks de schaarste aan ruimte en potentiële concurrerende ruimteclaims, geen coherente en integrale waarden-gedreven aanpak. Partijen handelen veelal vanuit een sectoraal dan wel disciplinair kader, waarbij de staande organisatie primair gericht is op ‘going concern’: de uitvoering van eigenstandige activiteiten binnen bestaande sectorale grenzen. Een dergelijke oriëntatie staat de vernieuwing van de governance naar een meer integrale waarden-gedreven aanpak van opgaven in de weg.

Dit wordt met name duidelijk in gebieden waar verschillende sectoren en belangen scherp afgebakend zijn. Snelwegzones in stedelijke gebieden zijn daar een tekenend voorbeeld van. Juist in deze gebieden liggen grote kansen om oplossingen voor grote maatschappelijke opgaven te vinden: richting geven aan de mobiliteitstransitie, klimaatadaptatie, omgaan met bodem en water, het beperken van schaderisico’s voor gezondheid en materieel bezit, economische bedrijvigheid en het ontwikkelen van aantrekkelijke woon- en leefomgevingen. Hierbij rekening houdend met de regionale agglomeratiekracht en een samenhangend daily urban system. Om die reden heeft het zin juist in snelwegzones een innovatieve vorm van de geïntegreerde aanpak van gebiedsontwikkeling te doordenken.

invulling tweede fase

De resultaten van de werktrajecten tot nu toe geven aanleiding tot verdere uitwerking. Vanuit een beleidsluwe setting in de eerste fase komen de resultaten nu in een meer beleidsgevoelige context terecht.

Ten eerste is er behoefte de opgeleverde resultaten verder uit te werken, met medeneming van de geleerde lessen. Dit is in feite een nieuwe iteratieslag, waarbinnen wordt gewerkt met kleinere iteratieslagen. Ten tweede is de verhouding en verankering van de resultaten met lopende trajecten van gebiedsontwikkeling en netwerkontwikkeling van belang. Wil het ontwerpend ontwikkelen betekenis krijgen dan is het noodzakelijk het parallel aan de lopende processen te borgen. En op zo’n manier dat het geen verstoring maar een versnelling en verbreding van de bestaande ontwikkeltrajecten betekent.

Voor het A12 traject is meer behoefte is aan verschillende scenario’s en opties voor verschillende delen van het onderzoeksgebied en een betere verkeerskundige onderbouw op de regionale schaal. Daarna wordt er gewerkt aan de verankering van de resultaten in de lopende afspraken, tussen rijk en regio.

resultaat

Samen met Rebel Group vormen de gekozen ontwerpbureaus ontwerpend ontwikkelteams en zullen ze via rekenen en tekenen tot een totaalplan met bijbehorende bekostiging komen. Hiervoor worden ook meerdere malen diverse experts betrokken en andere belanghebbenden, baathebbers en mogelijke investeerders in het gebied.

De betreffende gemeentes zijn uiteindelijke eigenaars van het resultaat en zullen, eventueel samen met de ontwerpend ontwikkelteams, het verder brengen binnen een vervolgtraject.