De toekomst van Amsterdam is metropolitaan

Wat gebeurt er als denkers, doeners en bestuurders samen de horizon van 2100 verkennen? Tijdens Celebrating the Future – Amsterdam 2100 werd duidelijk: de toekomst van de stad ligt in de regio en verder. Ontdek hoe de conferentie een katalysator werd voor een nieuwe metropolitane agenda.

Op 15 en 16 september vond in Amsterdam de internationale conferentie Celebrating the Future – Amsterdam 2100 plaats, georganiseerd door de gemeente Amsterdam in het kader van 750 jaar stad. Vereniging Deltametropool was intensief betrokken bij de inhoudelijke voorbereiding en nam deel aan beide conferentiedagen. Bestuurders, onderzoekers, ontwerpers en beleidsmakers kwamen samen om te verkennen wat de lange termijn toekomst van Amsterdam en haar regio betekent, en hoe dit past binnen de bredere rol van metropolen in Europa.

terugblik

Al meer dan een jaar werkte Vereniging Deltametropool nauw samen met de gemeente Amsterdam – een van onze institutionele leden – aan de inhoudelijke basis van het congres. Onze inzet: de metropolitane schaal agenderen als de sleutel voor de grote uitdagingen van deze tijd – woningbouw, klimaatadaptatie, energietransitie, mobiliteit en sociale cohesie.

Dag 1: verbeelding, verantwoordelijkheid en samenwerking

De eerste dag liet zien dat verbeelding, verantwoordelijkheid en samenwerking essentieel zijn om stedelijke toekomsten vorm te geven:

• “The future of the city is in the region.”
• “We need to think on a completely new scale – the Eurodelta.”
• “Let’s give institutional imagination a place at the table.”
• “Imagining is difficult – that’s why we need days like today.”

Deze reflecties benadrukten een cruciale boodschap: de toekomst van Amsterdam kan niet in isolatie worden begrepen, maar alleen in samenhang met de metropolitane en Europese context.

Dag 2: energie en reflectie in de workshops

De tweede dag stond in het teken van workshops, waarin de grote vraagstukken werden vertaald naar concrete agenda’s:

• Economische strategieën – van versnipperde nationale aanpak naar gezamenlijke Europese missies.
• Circulaire economie – de noodzaak van ruimte voor circulaire industrie en een regionale materialenkringloop.
• Mobiliteit – verschillen tussen stad en regio vragen om nieuwe integrale mobiliteitsvisies.
• De menselijke metropool – brede welvaart en nabijheid, met bewonersparticipatie als sleutel.
• Waterbestendige steden – radicale keuzes om toekomstig waterbeheer en stedelijke ontwikkeling te verbinden.
• Bestuur en instituties – omgaan met het institutionele vacuüm: wie neemt verantwoordelijkheid en met welke instrumenten?

 

De plenaire afsluiting bracht de rode draad samen: verantwoordelijkheid nemen, lange termijnkeuzes durven maken en nieuwe coalities smeden. Zoals treffend werd gezegd: “We do not only celebrate the future, but we shape it together.”

 

rapport

Als inhoudelijke basis bracht de vereniging haar rapport “Metropolitan Governance in Spatial Planning – Towards a European Typology” in. Dit onderzoek laat zien dat hoewel ruimtelijke uitdagingen steeds vaker op de metropolitane schaal spelen, er vaak geen formele structuren bestaan die verantwoordelijkheid kunnen nemen.

Door vijf Europese regio’s te vergelijken – Amsterdam, Praag, Kopenhagen–Malmö, het Ruhrgebied en Parijs – schetst de studie een typologie van bestuursmodellen en hun effectiviteit. Het rapport werd door veel deelnemers aangehaald en vormde een inhoudelijke leidraad in de discussies.

Europese typologie van metropolitaan bestuur

De gesprekken lieten zien hoe de metropolitane agenda zich op meerdere schalen aftekent:

• Regionaal: de groei van Amsterdam kan niet binnen de MRA alleen plaatsvinden; samenwerking met omliggende regio’s is cruciaal.
• Nationaal: de rijksoverheid moet missies coördineren, keuzes maken en de juiste instrumenten inzetten.
• Europees: alleen door samenwerking tussen metropolen en buurlanden kan Europa concurrerend én duurzaam blijven. Zoals een deelnemer scherp stelde: “Liever lidstaat dan vazalstaat.”

Lees hier het onderzoek ‘Metropolitan Governance in Spatial Planning’

 

Atelier 2100

Amsterdam groeit, verandert en verstrengelt steeds meer met haar regio. Klimaatverandering en de wooncrisis vragen om een herijking van de ruimtelijke ontwikkeling.

Het ontwerpend onderzoek van Atelier Amsterdam 2100 verkent mogelijke toekomsten voor stad en regio: niet als vergezichten, maar als uitnodiging om nu de juiste keuzes te maken.

Ontdek Atelier Amsterdam 2100. Nu digitaal beschikbaar

 

Dank en vervolg

Voor Vereniging Deltametropool was dit congres meer dan een viering: het werkte als katalysator. Het bracht nieuwe energie, versterkte netwerken en agendeerde thema’s die de komende jaren bepalend zijn voor de ruimtelijke koers van metropolitane regio’s.

Wij danken alle deelnemers voor hun waardevolle bijdragen, en in het bijzonder Eric Pasveer, namens de gemeente Amsterdam en als dagelijks bestuurslid van onze vereniging, voor de inspirerende samenwerking en de totstandkoming van deze twee geslaagde dagen.

De vereniging heeft de inhoudelijke discussies en opbrengsten van het congres vastgelegd. Deze verslaglegging wordt binnenkort gepubliceerd, zodat de inzichten breder gedeeld en benut kunnen worden.