Bio-regionale toekomstperspectieven voor de beekdaleconomie in De Kempen

Spacevalue and Słodka x Zatta (fase 1); Spacevalue, Słodka x Zatta and LOS (fase 2)

Het beek- en dalstelsel in de Kempen staat onder druk. Maatregelen om droogte en waterschaarste tegen te gaan of de waterkwaliteit te verbeteren, zijn niet grensoverschrijdend en werken soms zelfs averechts. Het project onderzoekt aantrekkelijke toekomstperspectieven waarin het watersysteem, de economie en de ecologie in evenwicht zijn. De nadruk ligt op veranderingen in landgebruik, zoals het testen, verbouwen en verwerken van biobased bouwmaterialen.

GRENSPASSAGES: Een nieuwe kijk op de grensovergangen na het EU-tijdperk op drie Nederlands-Duitse grenslocaties

-C-A-S-

Sinds de totstandkoming van het Schengengebied zijn Europese grensregio’s veranderd van perifere gebieden in ‘verbindingszones’. In BORDER PASSAGES onderzoekt -C-A-S- drie plaatsen waar dit gebeurt: Eemshaven, Coevorden en Venlo. Ze gaan in gesprek met bewoners, deskundigen, gemeenten en instellingen over hun ideeën en belangen. Deze gesprekken combineren ze met informatie uit archieven en data. Zo ontstaat een rijk beeld van deze grensgebieden. Al deze inzichten worden gebundeld in een atlas die laat zien hoe logistiek, mensen, natuur en regelgeving samenkomen aan de grens. Deze atlas kan helpen bij het maken van nieuwe plannen voor grensgebieden. Ze werken samen met experts van verschillende universiteiten, waaronder Merten Nefs (EUR) en Mirjam Twigt (LDE GMD), en met de gemeente Coevorden.

Viskraam de Eeuwigheid – projectomschrijving

PFAS-verontreiniging is een ernstig en grensoverschrijdend probleem in (Zeeuws-)Vlaanderen. De ‘forever chemicals’ hopen zich op in water, bodem en voedsel. Onzichtbaar, maar met meetbare gevolgen voor de gezondheid van bewoners. Commercieel vissen in de Westerschelde is door de vervuiling al verboden, en landelijk wordt afgeraden hobbykippen-eieren te eten.

Social designer Fides Lapidaire onderzocht vanuit Broedplaats Nesse in Terneuzen wat deze vervuiling betekent voor mensen in het gebied. Dat leidde tot Viskraam de Eeuwigheid: een reizende installatie die de onzichtbare vervuiling tastbaar maakt. Bezoekers ontvangen verse vervuilde vis uit de Westerschelde in porties afgemeten op hun persoonlijke PFAS-norm. Zo verandert onzichtbare vervuiling in een gespreksonderwerp en machteloosheid in gedeelde verantwoordelijkheid.

Het project verbindt de leefwereld van burgers met de wereld van beleid en politiek. Grensoverschrijdend, van Zeeland tot Vlaanderen. In samenwerking met Broedplaats Nesse, Gemeente Terneuzen, TwynstraGudde, Zeeuwse Milieufederatie, Embassy of Water en Design Museum Gent.

Grenswoners

Muzus

Muzus zet zijn project ‘Grenswoners’ voort in grensregio’s zoals Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Limburg, waar het dagelijks leven de grenzen overschrijdt maar het beleid dat niet doet, wat gevolgen heeft voor de kansen en het welzijn van jongeren. Samen met partners hebben ze sociale dynamische kaarten en scenario’s voor 2060 ontwikkeld: Energie als motor (duurzame groei), Tijdelijkheid als basis (flexibele huisvesting), Krimp als kracht (focus op de natuur). Fase 2 gefinancierd door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

I am Grateful (?!)

“I am Grateful (?!)”is een ruimtelijke installatie van Nasma Al-Shutfa in Imagine IC (nov. 2025–feb. 2026), die de verborgen realiteit van vluchtelingen in Nederlandse asielcentra – als zwevende, onzekere ‘wachtkamers’ – blootlegt aan de hand van miniatuurkamers en verzamelde getuigenissen over thuis, grenzen, rechten en de emotionele last van langdurige tijdelijkheid.

NOORDZEE | oester-mens-verstrengelingen

Ester van de Wiel + Joost

In NOORDZEE | co-exist zien Ester van de Wiel en Joost Adriaanse nieuwe kansen voor de herintroductie van de platte oester. De aanleg van offshore windparken zet mariene habitats onder druk. Er worden werksessies met experts georganiseerd om te onderzoeken hoe de mariene wereld en de menselijke wereld elkaar kunnen versterken. Ze vertalen de inzichten naar ideeën die zee- en landbewoners met elkaar verbinden. Dit moet leiden tot een cultuurparagraaf in het Nature-Based Solutions-beleid. Ze werken op een unieke manier samen met Stichting Zeeschelp, het Helgoland Alfred Wegener Institut, ARK Rewilding Nederland en de platte oester zelf.

Rewilding De Doggersbank door verbeeldingskracht

MUST

With Rewilding the Dogger Bank,

MUST streeft ernaar het ecologische hart van de Noordzee te herstellen door middel van de kracht van de verbeelding. Dit is van belang voor het zeeleven en de kustgemeenschappen. Het project maakt gebruik van cartografische verbeelding om vier soorten grenzen te verkennen: bestuurlijke, fysieke, menselijke en temporele grenzen. MUST ontwikkelt teken- en analysetechnieken in drie stappen. Deze technieken zullen bijdragen aan het publieke debat over de toekomst van de Doggerbank. Ze laten zien hoe het gebied er nu uitziet en wat er mogelijk is. In de volgende fase zullen de technieken worden ingezet in het proces van herwilding. Dit maakt het mogelijk om concrete stappen te zetten in de richting van natuurherstel. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met de Embassy of the North Sea en de Doggerland Foundation, die beschikken over uitgebreide kennis van het gebied en de uitdagingen waarmee het wordt geconfronteerd.

De architectuur van uitbestede opsluiting: de ruimtelijke politiek van de EU

millonaliu 

De door Italië beheerde offshore-detentiecentra in Gjadër en Shëngjin maken van Albanië een grenspost van de EU, waarbij asiel, detentie en uitzetting onder Italiaanse jurisdictie worden uitbesteed. Deze gevangenisachtige bouwwerken, die worden gepresenteerd als „gastvrijheid“, sluiten voornamelijk mannelijke migranten op, houden racistisch grensgeweld in stand en breiden het koloniale, uitsluitende migratiebeleid van Europa uit.

This is not the Netherlands

Beyond Borders

De Nederlandse grens, zoals die op een standaardkaart wordt weergegeven, is een surrealistische fictie: een dunne lijn die een ingebeeld, leeuwvormig grondgebied omsluit. Dit staatsgerichte beeld brengt een polariserende, nationalistische en ontmenselijkende boodschap over door de kaart te ontvolken en de dichte grensoverschrijdende verbindingen uit te wissen die de geleefde geografie vormgeven. Dit is niet Nederland. Ons project herinterpreteert de grens als dynamisch en relationeel – zowel onderling verbonden als uitsluitend – door middel van onderzoek, radicale cartografie en participatief ontwerp. Tentoonstellingen, publicaties en mediasamenwerkingen brengen deze tegenkaarten onder de aandacht van een divers publiek, wat leidt tot nieuw bewustzijn en kritisch debat.

Trans Regio Express

Maurer United Architects

De lancering van de ‘Drielanden-trein’ tussen Luik, Maastricht, Heerlen en Aken biedt nieuwe kansen voor een Euregionaal openbaarvervoersnetwerk. Maurer United Architects onderzoekt hoe de gebieden rond de stations in het kader van een grensoverstijgend Daily-Urban-System kunnen worden ontwikkeld. Zij willen een gebied creëren waar mensen gemakkelijk over de grens heen kunnen wonen en werken. Dit tweejarige project bouwt voort op bestaande plannen voor Zuid-Limburg, maar richt zich specifiek op de stationsgebieden en de verbindingen daartussen. Het doel is om een innovatief plan te ontwikkelen dat mensen en plaatsen over de grens met elkaar verbindt. Ze werken samen met Stadsregio Parkstad Limburg, Ruimte Realisten en Reicher Haase Assoziierte.

Truck Stop Border Project: A Polyphonic Space of Transit

studio ilinx + IEA

Truck Stop Border Project: A Polyphonic Space of Transit is a spatial research–design project. It analyses spatial conditions and potentials of the NL-BE border-truck-stops and their surroundings. The project approaches the truck stops beyond logistics and approaches them as socio-cultural meeting points and as spaces for rest for drivers and others. The research is trans-scalar ranging from the XL scale of the European regulations to the XS scale of the intimate truck cabin’s interior. It uses diverse methods of spatial analysis such as archival research, mapping, drawing, workshopping, etc. Through these methods, it analyzes multiple spatial issues and potentials. The result of the first phase is published as a book. In the second phase of the project and inspired by truckers’ hacking methods and “objet trouvés” found on site, a number of micro-interventions or “Border-happenings” will be made on site. These are new spatio-temporal situations for bodily care, meeting and exchange that are introduced during an event. Main collaborators of the project are truckers, ABVV-BTB, AR-TUR, and Truck Stop Joost.

Twee Lânden, Eene Vörtied

Werkend Landschap

In de voorlaatste ijstijd stuwde het ijs vanuit Scandinavië gronden op in het noorden van Europa. In Nederland en Duitsland ontstonden stuwwallen, die we vandaag de dag kennen als karakteristieke natuurgebieden. Voor de open oproep ‘Over Grenzen’ van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie zijn wij vanuit ontwerpend onderzoek het verleden van deze stuwwal gaan verkennen. Ons doel is om de gezamenlijke geschiedenis van het gebied te onthullen en het gevoel van eenheid, wederkerigheid, samenwerking en harmonie in en met het landschap te versterken. Dit doen we door samen met Nederlandse en Duitse partners aan de ruimtelijke ordening van de toekomst te werken.Het project is een samenwerking van Werkend Landschap, Landschap Overijssel, Bronzezeithof Uelsen, Grafschaft Bentheim, Noaberkracht: gemeente Dinkelland/Tubbergen, Gemeente Uelsen, Uelsen Touristik en Museum Natura Docet.

Via spoorambassades naar duurzaam verbonden grensregio’s

Vereniging Deltametropool 

Door middel van ontwerpgericht onderzoek wil de Delta Metropolis Association nagaan wat de (her)activering van grensoverschrijdende spoorverbindingen zou kunnen betekenen voor de ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling van regio’s langs de landsgrens.