Verstedelijkingsopgave van Nederland

Vanaf 2019 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. Daarbij hoort ook één Rijksvisie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Provincies en gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de fysieke leefomgeving.

Na bijna een decennium van geringe aandacht is het afgelopen jaar de verstedelijkingsopgave weer stevig op de agenda gekomen. Er is in de jaren van laagconjunctuur veel over verstedelijking en leegstand gepraat en gedacht, maar nu de groei weer aantrekt, wordt duidelijk dat er geen vastgesteld verstedelijkingsbeeld en beleid is voor Nederland. Dat terwijl, door een samenloop van omstandigheden, de condities voor een krachtig, duurzaam en effectieve verstedelijkingsstrategie aanwezig zijn.

 

Verstedelijkingsbeeld van Nederland


Nederland is een natie met diverse vormen van verstedelijking. Nederland bestaat uit: metropolitane gebieden; stedennetwerken; Nationale landschappen; en landbouwgebieden.


Naar een gezamenlijke aanpak

In het voorjaar van 2017 is op initiatief van het Interprovinciaal Overleg (IPO) en in samenwerking met de grote steden uit het G4-netwerk en de middelgrote uit het G32-netwerk een ronde bestuurlijke gesprekken gehouden onder leiding van Joost Schrijnen en Paul Gerretsen over de verstedelijkingsopgave als belangrijke gezamenlijke bijdrage van de totstandkoming van de NOVI. Het gaat niet om één verstedelijkingsstrategie voor heel Nederland, maar om een reeks verschillende benaderingen die recht doen aan de regionale verschillen.

 

Geïnterviewde bestuurders

  

Geïnterviewde bestuurders en directeuren

Interview team: Joost Schrijnen, Paul Gerretsen, Frank Puijn, 

Ron Lander, Monique Esselbrugge


 

De bevindingen zijn gebundeld in de publicatie "Verstedelijkingsopgave van Nederland- IPO , G4 en G32: Naar een gezamenlijke aanpak". Er zijn een aantal algemeen geldende aandachtspunten gedestilleerd uit de gevoerde gesprekken.

Het hele verslag kunt u | hier | downloaden.


De optimalisatie van de bestaande stad

Alle partijen zijn het er over eens dat het belangrijkste doel van verstedelijking is: het bestaande toekomstbestendig krijgen, om bestaande steden en dorpen aan te pakken en op een hoger niveau te brengen.

 

Diverse vormen verstedelijking

De stedelijke renaissance met de vraag naar hoogstedelijke milieus gaat hand in hand met de trek naar kleine dorpmillieus. Voor de vraag naar nieuwe woningen en werkomgevingen verschuift de aandacht van de hoeveelheden die gerealiseerd moeten worden, naar een diversiteit van omgevingen.

 

Verstedelijking als maatschappelijke opgave

Het gaat niet alleen om de toekomstige inrichting van locaties maar ook om een transitie waarin maatschappelijke opgaven hun plek moeten vinden. Maatschappelijk betrokkenheid is daarbij noodzakelijk.

 

De regio als speelveld

Er zijn grote verschillen in verstedelijkingsdynamiek. Sterke groei wordt op korte afstand afgewisseld met stilstand of krimp. Op dit moment is regionale samenwerking en afstemming bij de ontwikkeling van woon- en werklocaties nog te vrijblijvend. Een prikkel of  beloning op sterke regionale samenwerking zal gemeenten stimuleren hun rol adequaat in te vullen.

 

Metropolitane urgentie

Voor de ontluikende metropoolregio's is wat betreft schaal en agenda specifieke aandacht gewenst in de NOVI. De metropoolontwikkeling is van toenemende betekenis voor de internationale concurrentiepositie van Nederland en Nederlandse steden.

 

Samenhangend in internationale context

Nederland is geen grote stad maar een sterk verstedelijkt land. Voor de NOVI bestaat niet alleen de noodzaak om het geheel bij elkaar te houden, maar ook om de verschillende potenties van de verschillende landsdelen elkaar te laten versterken.

 

Verstedelijking is bereikbaarheid

Stedelijke bereikbaarheid wordt als meest prangende opgave ervaren in metropolitane gebieden. In alle gevallen is een regionaal bereikbaarheidsaanpak wenselijk en daarbij is versnelling van het nationale netwerk, met specifieke aandacht voor de grensoverschrijdende verbinding van belang.

 

Naar een verdiepingsstrategie

Bij een gedecentraliseerde ruimtelijke ontwikkeling, horen decentrale middelen om de regionale doelen te bereiken. Het is noodzakelijk deze middelen in kaart te brengen en te beoordelen of er nationale of provinciale fondsen of andere financiële constructies aanvullend nodig zijn.

 

 

Voor 'Verstedelijkingsopgave van Nederland - een gezamenlijke aanpak' zijn geïnterviewd: Eric van den Burg (Wethouder Amsterdam), Boudewijn Revis (Wethouder Den Haag), Ronald Schneider (Wethouder Rotterdam), Paulus Jansen (Wethouder Utrecht), Esther Agricola (Directeur Ruimte en Duurzaamheid Amsterdam), Peter Kievoet (Directeur Economie Mobiliteit en Ruimte), Emile Klep (Directeur Stedelijke Inrichting Rotterdam), René Groen (Directeur Ruimtelijke Kwaliteit en Mobiliteit), Pieter Klomp (Adjunct directeur Ruimte en Duurzaamheid), Lennart Harpe (Wethouder Delft), Raimond de Prez (Wethouder Delft), Ferrie Förster (Wethouder Delft), Staf Depla (Wethouder Eindhoven), Jeroen Hatenboer (Wethouder Enschede), René Verhulst (Burgemeester Goes), Roeland van der Schaaf (Wethouder Groningen), Peter van Zutphen (Wethouder Heerlen), Ralf Karel Hubert Krewinkel (Burgemeester Heerlen), Job Fackeldey (Wethouder Lelystad), Mario Jacobs (Wethouder Tilburg), Dennis Straat (Wethouder Zaandam), Erik van Merrienboer (Gedeputeerde Noord-Brabant), Josan Meijers (Gedeputeerde Gelderland), Jan Jacob van Dijk (Gedeputeerde Gelderland), Fleur Q. Gräper-van Koolwijk (Gedeputeerde Groningen), Bart Krol (Oud Gedeputeerde Utrecht), Adri Bom-Lemstra (Gedeputeerde Zuid-Holland).

 

Quotes uit de interviews

"De steden zijn de motoren van de economie."

 

"Voor energietransitie zou het belangrijk zijn de verkoopbaarheid van het huis te koppelen aan het energielabel"

 

"Zorgpunt is dat de bestaande verkeersmodellen niet werken voor de stedelijke bereikbaarheidsopgave."

 

Downlaod hier de digitale publicatie | Verstedelijkingsopgave van Nederland |

 


PROJECT TEAM
Vereniging Deltametropool
Anastasia Chranioti
Paul Gerretsen
Yvonne Rijpers
Gertie van den Bosch
Joost Schrijnen (Ruimte voor Ontwikkeling)


INTERVIEW TEAM
Joost Schrijnen
Paul Gerretsen
Frank Puijn (Interprovinciaal Overleg)
Ron Lander (Provincie Groningen)
Monique Esselbrugge (Provincie Overijssel)


REDACTIE
Catja Edens (Spatie)

 

Vragen of reageren?

Neem voor meer informatie contact op via 

anastasia.chranioti@deltametropool.nl | of 010-737 0340.

 

 

 

 

Partners


Vereniging Deltametropool    IPO   G4G32



        

10|10|2017
Publicatie

'Energie & Ruimte - een nationaal perspectief’ presenteert een nationale visie op de energietransitie en haar ruimtelijke impact.

04|09|2017
Publicatie

Voor Bicycle Landscape fietste Yorit Kluitman door alle 388 Nederlandse gemeenten en fotografeerde het open landschap, zonder mensen of bebouwing: een dwarsdoorsnede van het geordende Nederland. Zijn drijfveer is een fascinatie voor de georganiseerde grafische structuur van de open ruimte.

23|08|2017
Publicatie

Landschap als Vestigingsvoor- waarde. Hoe zetten we het unieke landschap van Nederland in voor de versterking van ons vestigings- klimaat?

30|06|2016
Publicatie

Manifest Binnenstedelijke Gebiedstransformaties. De vereniging en het College van Rijksadviseurs ondersteunen dit manifest van diverse partijen. 

08|03|2017
Publicatie

Drechtsteden, maritieme top woonlocaties.  Inventarisatie van ontwikkellocaties. Het ontwikkelde model koppelt ruimtelijke kwaliteiten aan woonwensen.

14|02|2017
Publicatie

NOVI NU bundelt vier essays rondom de thema’s Next Farming, Next Living, Next Economy en Next Energy.

04|01|2017
Publicatie

Publicatie Blind Spot bespreekt het belang van een hoogwaardig landschap voor het vestigings-klimaat, aan de hand van tien metropolitane regio's wereldwijd.

 

19|04|2016
Publicatie

Werkboeken: Loket Knooppunten 2015 In de vier stationsgebieden Almere Centrum, Oss, Nijmegen en Eindhoven wordt de ontwikkeling gestimuleerd.

01|07|2015
Publicatie

Met de nieuwste Stadsnatuurkaart Rotterdam kan je op zoek naar de Rotterdamse wildernis en de natuurlijke stad beleven. Op naar een coherent stadsnatuur netwerk!

11|10|2015
Publicatie

City Deal Binnenstedelijk Bouwen en Transformatie De vereniging heeft deze City Deal, op 24 maart 2016 te Den Haag, mede ondertekend.

24|03|2016
Publicatie

DialogueMaps: interactief kaart-instrument voor landschapswaard-ering, gericht op gebieden met complexe waarderingsdiscussies in het (stedelijk) landschap.

21|11|2015
Publicatie

Duurzame Verstedelijking & Agglomeratiekracht Studie naar en pleidooi voor een integrale verstedel-ijkingsstrategie om de internationale concurrentiepositie te vergroten.

03|11|2014
Publicatie

Oproep Vereniging Deltametropool roept op tot metropolitane strategie en agenda voor Nederland. Randstad is niet genoeg! #deltametropoolnederland

26|05|2015
Publicatie

Opgave van de Maand een nieuwsbrief die iedere maand één van de 12 onvermijdelijke opgaven van het Jaar van de Ruimte belicht.

01|02|2015
Publicatie

Werkboeken: Loket Knooppunten Met de selectie van drie stations-gebieden in de provincie Noord-Holland ging het Loket Knooppunten (CRA) van start.

29|09|2014
Publicatie

Internationale Connectiviteit van de Zuidelijke Randstad Een Kwalitatieve vergelijking van de Zuidelijke Randstad in internationaal perspectief.

01|11|2014
Publicatie

Duurzame TOD van Qinghe Station Verslag van een werkweek in Beijing, genaamd 'The Sino-Dutch Approach', over Transit-Oriented Development van Qinghe station.

22|09|2014
Publicatie

Update - SprintStad #6 geeft inzicht in de geboekte vorderingen in 2013 en een vooruitblik op 2014 en verder. Het is de laatste Update in de serie.

19|03|2014
Publicatie

Publicatieoverzicht van het thema Metropolitane Strategieën. Ook vindt u hier een overzicht van alle themabijeenkomsten.

13|10|2014
Publicatie

Publicatieoverzicht van het thema Ruimte en Mobiliteit. Ook vindt u hier een overzicht van alle themabijeenkomsten.

10|09|2014
Publicatie

Publicatieoverzicht van het thema Landschap van de Deltametropool. Ook vindt u hier een overzicht van alle landschapsbijeenkomsten.

04|08|2014
Publicatie

Knooppunten in Stadsregio Rotterdam Met het opstellen van stationsprofielen is de differentiatie van 9 knooppunten in de Stadsregio Rotterdam in beeld gebracht.

03|02|2014
Publicatie

Het Manifest en Werkboek voor het Metropolitane Gebied Leiden is een eerste aanzet om het metropooldenken op de regionale agenda te krijgen.

17|08|2015
Publicatie

De publicatie Maak Plaats! geeft een nieuwe visie op ruimtegebruik en is een co-productie van Vereniging Deltametropool en de Provincie Noord-Holland.

24|01|2014
Publicatie

Maak Plaats! is a publication on transit-oriented development; a smart growth strategy focused on a more efficient use of the existing city and its existing infrastructure network.

01|03|2014
Publicatie

New York - de Impact van Metropolitane Interventie , een artikel dat de invloed van een actie- groep op het grote investerings- kapitaal in New York beschrijft .

10|10|2013
Publicatie

Tijdens de Beijing Design Week 2013 boog een groep Nederlandse experts zich onder de naam 'The Sino-Dutch Approach' over de herontwikkeling van Fengtai.

25|09|2013
Publicatie

Metropolitaan reisverslag: Wat gebeurt er in Amerika? serie over de metropolitane ontwikkeling in de San Francisco Bay Area, zoals opgetekend door Jaap Modder.

 
30|08|2013
Publicatie

Column De Nieuwe Deltametropool over metropoolvorming op wereldschaal, geschreven door Jaap Modder naar aanleiding van de INTA36 conferentie.

24|01|2013
Publicatie

Metropolitaan reisverslag: Wat gebeurt er in ...? serie met inkijk in de metropolitane ontwikkeling in het Midden-Oosten en Azië, zoals opgetekend door Jaap Modder.

18|01|2013
Publicatie

Update - SprintStad #5 toont een actueel overzicht van het 'work in progress', een vooruitblik op de doelstellingen voor 2013 en meer.

24|10|2012
Publicatie

Brief aan kabinetsinformateurs: “Nederland heeft visie op metropolitane ontwikkeling nodig om in grootstedelijke slag overeind te blijven”.

27|09|2012
Publicatie

Update - SprintStad #4 toont de nieuwste ontwikkeling van serious game naar planning support tool, resultaten van de stations-inventarisatie en meer.

27|02|2012
Publicatie

Onderzoek naar de invloed van serious game SprintStad op beleidsontwikkeling, afdeling Planologie - Universiteit Utrecht.

05|12|2011
Publicatie

Publicatie: BESTNET, inventarisatie van Transport Oriented Development in Nederland. Een inspirerend beeld van de kansen en opgaven. De publicatie is online te bestellen.

04|10|2011
Publicatie

Eind februari 2011 is Hollandblad #8 uitgekomen. Dit nummer heeft als thema Bereikbaarheid, bottom-up.

25|02|2011
Publicatie

Update - SprintStad #3 behandelt ondermeer de nieuwe versies van de serious game, onderzoeksresultaten en de planning van het project.

27|04|2011
Publicatie

De FactSheet informeert leden van de vereniging over (opmerkelijke) feiten die een bestaande of toekomstige discussie binnen de Deltametropool kunnen beïnvloeden.

23|03|2011
Publicatie

Het Jaaroverzicht 2010 laat zien op welke activiteiten, publicaties en projecten de vereniging in 2010 heeft ingezet.

30|03|2011
Publicatie

Kiezen voor 4, 3 of 0 vraagt in artikelvorm aandacht voor de bestuurlijke opschaling van de Randstad in het verkiezingsdebat voor de Provinciale Staten 2011.

17|02|2011
Publicatie

Het gezamenlijke opiniestuk uit de vakgemeenschap Supersnelweg, quo vadis? naar aanleiding van het recente regeerakkoord.

21|10|2010
Publicatie

Begin september 2010 is Hollandblad #7 uitgekomen. Dit nummer heeft als thema 'Geen ruimte, Geen geld'.

06|09|2010
Publicatie

Brief aan informateurs: om uit de crisis te komen is ontwikkeling van de Randstad tot een topregio urgenter dan ooit.

15|07|2010
Publicatie

Eind april 2010 is de zesde editie van het Hollandblad uitgekomen. Dit  nummer heeft als thema 'Angst voor de Metropool'.

06|05|2010
Publicatie

Update - SprintStad #2 beschrijft ondermeer de spelsessie-evaluaties, het prototype, de debatbijeenkomst, betrokken partijen en de planning van project SprintStad.

01|06|2010
Publicatie

De electronische nieuwsbrief Private Picks biedt een platform voor interessante initiatieven, ideeën en evenementen omtrent metropolitane ontwikkeling.

26|11|2009
Publicatie

Het jaaroverzicht 2009 laat zien op welke activiteiten, publicaties en projecten Vereniging Deltametropool in 2009 heeft ingezet.

01|02|2010
Publicatie

Eind september 2009 is het laatste Hollandblad uitgekomen. Dit vijfde nummer is geheel vernieuwd en heeft als thema 'Rethinking'.

26|11|2009
Publicatie

Update - SprintStad #1 beschrijft ondermeer de achtergrond, onderzoeksvragen, uitgangspunten en voortgang van project SprintStad alsmede informatie over het spel.

02|11|2009
Publicatie

De tafelrede 'Universiteiten in de Randstad' (Sijbolt Noorda) is de eerste uit een serie tafelredes uitgesproken tijdens de jaarlijkse AB-vergadering van de vereniging.

21|10|2009
Publicatie

Het cahier Rewind | Play | Fast Forward verschijnt als sluitstuk van een reeks conferenties in 2008 en doet daarvan verslag.

19|03|2009
Publicatie

De DVD International Review Standard 2040 n.a.v. de conferentie, met dezelfde titel, die op 15 en 16 december 2008 werd gehouden is uitgebracht.

01|03|2009
Publicatie

Van het Hollandblad is de Zomer 2008 editie uitgekomen met als thema 'tussen Randstad Urgent en Randstad 2040'.

25|07|2008
Publicatie

Het Hollandblad probeert op inhoudelijke en open wijze de discussie over metropoolvorming en ontwikkelingen die daarmee samenhangen een impuls te geven.

01|09|2005
Publicatie